Antyki na stole, czyli sztućce cenne, dziwne i zagadkowe

Antyki na stole, czyli sztućce cenne, dziwne i zagadkowe
poniedziałek, 09-04-2018, 14:34

Taki temat zaprezentowany został na kolejnym spotkaniu Towarzystwa Oświatowego Ziemi Dzierżoniowskiej, które odbyło się 5 kwietnia 2018 r w Publicznej Bibliotece Miejsko-Powiatowej w Dzierżoniowie. Prelegentem był Jerzy Tomaszewski, który podzielił się z uczestnikami swoją pasją kolekcjonerską, ubarwiając swą opowieść licznymi anegdotkami i  prezentując zbiory wyjątkowych okazów sztuki związanej z nakryciem stołu na przestrzeni wieków. Swoje spotkanie rozpoczął od wskazania na powszechne dziś zjawisko obecności telefonów komórkowych na stole, wyrażając nadzieję, że pytanie  „z której strony nakrycia położyć telefon komórkowy? ” nie stanie się  nowym elementem współczesnego savoir-vivre przy stole. Prelegent w sposób barwny i niezwykle interesujący przeprowadził słuchaczy przez wieki pokazując, że to co się jadło, kiedy i z kim, warunkowało sposób nakrywania stołu. Pewna stagnacja w tym zakresie trwała aż do XIX wieku, który okazał się wielkim przełomem w sztuce nakrywania stołu i serwowania potraw. Wiek XIX to czas wielkich przemian, czas rewolucji przemysłowej, powstania nowej klasy społecznej i nowych obyczajów związanych ze sztuką kulinarną. Licznie organizowane  bale, przyjęcia, kolacje  stały się nieodłącznym elementem życia bogatych grup społecznych. Zjawisko to zdecydowanie zwiększyło zapotrzebowanie na różne, niestosowane i nieznane dotąd, elementy zastawy stołowej, które zaczęły pojawiać się w bardzo wielkiej różnorodności. Na organizowanych przyjęciach ilość sztućców zależała od ilości i rodzaju podawanych potraw. Na stołach bogatych mieszczan pojawiało się od 9-16 zestawów sztućców nie lada umiejętnością był właściwy ich dobór do serwowanej potrawy. Nakrycie stołu charakteryzowało się bardzo dużą różnorodnością sztućców o specjalnym przeznaczeniu ,pojawiła się mnogość widelców i widelczyków, noży i nożyków, łyżek i łyżeczek, łopatek o różnym zastosowaniu, wszystkie pięknie wykonane ze szlachetnych kruszców, kości słoniowej. Wykonane ręcznie przez mistrzów sztuki złotniczej, o pięknym ornamencie, bogato zdobione, wycyzelowane i eleganckie ociekające luksusem. Te wspaniałe przedmioty sztuki użytkowej stanowią o historii życia codziennego, tworzą tradycję, łączą pokolenia, posiadają w sobie jakąś magię. Za każdym przedmiotem kryje się jakaś historia związana z czasem, obyczajami i każdy taki niepowtarzalny okaz wymaga od właściciela miłości i szczególnej  troski, o czym przekonał zasłuchanych uczestników-  prowadzący. Na koniec zacytował wiersz o widelczyku do pikli co oznacza ,że sztućce trafiły również do poezji. Sztućce na stole i do czego służą to niełatwe dziś pytania, na które odpowiedź otrzymali uczestnicy spotkania. 

Alicja Kossowska