Pastisz, parodia, trawestacja, albo metatekstowe dialogi w literaturze polskiej

 

Pastisz, parodia, trawestacja, albo metatekstowe dialogi w literaturze polskiej
Friday, 02-10-2015, 12:04

Na spotkaniu Towarzystwa Oświatowego Ziemi Dzierżoniowskiej i Dyskusyjnego Klubu Książki, które odbyło się 24 września, wykład pt. Pastisz, parodia, trawestacja, albo metatekstowe dialogi w literaturze polskiej wygłosiła  Janina Weretka –Piechowiak.

Pastisz - imitacja stylu, dzieła, trawestacja - literacki kamuflaż, parodia - przedrzeźnienie. Warunek? Dzieło lub styl pisarski muszą być wystarczająco utrwalone w społecznej świadomości, by nowy "utwór" został odczytany jako przeróbka. O ile jednak pastisz jest często niewinną zabawą literacką, pozwalającą na popis warsztatowy pastiszotwórcy, a trawestacja wykorzystaniem wzorca zazwyczaj do innych niż literackie czy polemiczne celów, to parodia, owa, jak chce grecka etymologia słowa "stojąca obok pieśni", potrafi być ostrą karykaturą i tekstu, i stylu pisarskiego. O, gdyby kiedyś zliczyć wszystkie nawiązania do naszej epopei narodowej (tych Słowackich, Fredrów i Waligórskich polskich odwołań…), okazałoby się, że wykrzyknienie w tytule ostatniej księgi „Pana Tadeusza” – „Kochajmy się”, mogłoby równie dobrze brzmieć: „Parafrazujmy siebie nawzajem!”